آرشیو شخصیتهای اثرگذار دماوند
علی افضلی
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان دماوند
علی افضلی از مدیران حوزه میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان دماوند است که مسئولیت اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی منطقه را بر عهده دارد. فعالیتهای ثبتشده او در این مسئولیت، موضوعاتی همچون مرمت بناهای تاریخی، حفاظت از محوطههای باستانی، توسعه گردشگری روستایی، حمایت از هنرمندان صنایعدستی و معرفی ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی شهرها و روستاهای شهرستان را دربرمیگیرد.
معرفی و سوابق مدیریتی
علی افضلی پس از پایان مسئولیت شهرام شریفی در اداره میراث فرهنگی دماوند، بهعنوان رئیس جدید این اداره معرفی شد. در گزارش مراسم معارفه، از هفت سال فعالیت شریفی در این مجموعه قدردانی و انتصاب افضلی اعلام شد.
در سالهای بعد، نام افضلی در گزارشهای مرتبط با مرمت آثار تاریخی، حفاظت از محوطههای فرهنگی، برنامههای گردشگری و فعالیتهای صنایعدستی شهرستان دیده شده است. او در گزارشهای سال ۱۴۰۵ نیز همچنان با عنوان رئیس اداره میراث فرهنگی دماوند معرفی میشود.
اطلاعات عمومی کافی درباره تحصیلات و سوابق شغلی پیش از انتصاب او در دسترس نیست؛ ازاینرو در این پرونده از درج سوابق تأییدنشده خودداری شده است.
مرمت و احیای برج تاریخی شیخ شبلی
یکی از مهمترین پروژههای مرمتی گزارششده در دوره مسئولیت افضلی، مرمت و ساماندهی برج یادمان شیخ شبلی در شهر دماوند است. این برج از آثار ارزشمند دوره سلجوقی و از بناهای ثبتشده در فهرست آثار ملی کشور است.
در آبانماه ۱۴۰۴، افضلی از پایان عملیات مرمت و ساماندهی این اثر خبر داد. به گفته او، مبلغ یک میلیارد و پانصد میلیون تومان از محل اعتبارات استانی برای صیانت و مرمت بنا اختصاص یافته بود. پس از انتخاب پیمانکار از سوی ادارهکل میراث فرهنگی استان تهران، عملیات با نظارت کارشناسان فنی انجام شد.
مرمت بخشهای آسیبدیده بنا
بخشهای آسیبدیده برج یادمان شیخ شبلی با هدف حفاظت از ساختمان تاریخی و ساماندهی مجموعه مرمت شد.
بهسازی مسیرهای دسترسی
مرمت راهپلهها، کفسازی و ساماندهی مسیرهای دسترسی محوطه از جمله اقدامات گزارششده بود.
توجه به دسترسپذیری
ایجاد رمپ ویژه تردد افراد دارای معلولیت و جانبازان ویلچری از اقدامات انجامشده در محوطه این اثر تاریخی بود.
مدیریت رطوبت و فضای سبز
ایجاد کانال دفع رطوبت و بهسازی فضای سبز از دیگر اقداماتی بود که در گزارش پایان عملیات ساماندهی برج ذکر شده است.
ظرفیت تاریخی و فرهنگی شهرستان دماوند
دماوند از مناطق تاریخی استان تهران است و آثار معماری، محوطههای باستانی، بناهای مذهبی، خانههای تاریخی و آثار طبیعی متعددی را در خود جای داده است. این آثار علاوه بر ارزش تاریخی، بخشی از هویت فرهنگی و حافظه جمعی شهرها و روستاهای منطقه هستند.
افضلی در مصاحبه با خبرگزاری مهر در مردادماه ۱۴۰۴ اعلام کرد شهرستان دماوند دارای ۱۶۰ اثر تاریخی و فرهنگی است که ۸۲ مورد از آنها در فهرست آثار ملی کشور ثبت شدهاند. این آمار، مربوط به زمان همان مصاحبه است.
در همان گزارش، پنج روستای هدف گردشگری، ۵۸۱ فعال حوزه صنایعدستی و سه اقامتگاه بومگردی فعال نیز از ظرفیتهای شهرستان معرفی شده بودند. این ارقام تصویری از وضعیت اعلامشده گردشگری و صنایعدستی دماوند در سال ۱۴۰۴ ارائه میکنند.
صیانت از آثار تاریخی و مقابله با حفاری غیرمجاز
جلوگیری از حفاری غیرمجاز
در اول شهریور ۱۴۰۵، افضلی از شناسایی یک مورد حفاری غیرمجاز توسط نیروهای یگان حفاظت میراث فرهنگی شهرستان خبر داد. در این عملیات یک دستگاه فلزیاب کشف و ضبط شد و افراد مرتبط با پرونده برای رسیدگی قانونی به دستگاه قضایی معرفی شدند.
کشف اشیای تاریخی در محله جیلارد
در مردادماه ۱۴۰۴، خبر کشف و ضبط ۹ ظرف سفالی مربوط به دوره پیش از اسلام و اوایل دوره اسلامی در بافت قدیمی محله جیلارد منتشر شد. در این پرونده، یک حفار غیرمجاز نیز دستگیر شد. عملیات با همکاری یگان حفاظت میراث فرهنگی و دستگاههای انتظامی و قضایی انجام شده بود.
بازدید از بناهای تاریخی روستایی
در بازدید میدانی چهارم آبان ۱۴۰۵ از روستاهای هویر، مومج، یهر و کهنک، موضوع بازسازی و مرمت بناهای تاریخی و تقویت زیرساختهای گردشگری روستایی در کنار دیگر مطالبات محلی بررسی شد.
جلب مشارکت دهیاریها در حفاظت
همکاری دهیاریها و شوراهای محلی در گزارشهای مرتبط با حفاظت از آثار تاریخی و جلوگیری از تعرض به محوطهها و بناهای فرهنگی، بهعنوان یکی از راههای تقویت حفاظت محلی مطرح شده است.
گردشگری روستایی و توسعه بومگردی
در اردیبهشت ۱۴۰۵، در نشست مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران با فرماندار دماوند، موضوع تبدیل شهرستان به یکی از قطبهای اقامتگاههای بومگردی استان مطرح شد. علی افضلی نیز بهعنوان رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان در این نشست حضور داشت.
در این نشست، ظرفیت روستاهای هدف گردشگری، توسعه زیرساختهای اقامتی، جذب سرمایهگذاران بخش خصوصی، اجرای تورهای یکروزه و چندروزه و ضرورت حمایت از فعالان گردشگری مورد بررسی قرار گرفت.
حضور افضلی در این نشست، بخشی از پیگیریهای مرتبط با جایگاه گردشگری روستایی در برنامهریزی شهرستان را نشان میدهد؛ با این حال، تحقق برنامههای مطرحشده به تأمین زیرساخت، سرمایهگذاری و همکاری بخش خصوصی وابسته است.
حمایت از صنایعدستی و کارآفرینان محلی
نمایشگاه صنایعدستی و مشاغل خانگی آبسرد
در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، نمایشگاه صنایعدستی و مشاغل خانگی در شهر آبسرد با حضور ۳۷ واحد شغلی و تولیدکننده محلی افتتاح شد. افضلی از برگزارکنندگان و مسئولان حاضر در این برنامه بود و درباره ظرفیتهای تولید و عرضه محصولات صنایعدستی و مشاغل کوچک توضیح داد.
معرفی ظرفیت هنرمندان بومی در هفته فرهنگی
در ویژهبرنامه هفته فرهنگی آبسرد در شهریور ۱۴۰۵، افضلی بر اهمیت معرفی ظرفیتهای فرهنگی مناطق مختلف شهرستان و مشارکت هنرمندان محلی تأکید کرد. این برنامه فرصتی برای نمایش بخشی از هنر و هویت فرهنگی آبسرد بود.
توجه به کارگاههای صنایعدستی
بازدید از کارگاههای فعال صنایعدستی و بررسی وضعیت تولید، آموزش و مشکلات هنرمندان، از موضوعات گزارششده در فعالیت اداره میراث فرهنگی شهرستان بوده است.
معرفی و بازاریابی محصولات محلی
ایجاد فرصت عرضه مستقیم تولیدات هنرمندان، معرفی محصولات بومی و فراهم کردن زمینه ارتباط تولیدکنندگان با خریداران، از اهداف نمایشگاههای صنایعدستی و مشاغل خانگی در شهرستان عنوان شده است.
بازدید از روستاها و شناسایی ظرفیتهای تاریخی
در چهارم آبان ۱۴۰۵، افضلی در بازدید میدانی مسئولان شهرستان از روستاهای هویر، مومج، یهر و کهنک حضور داشت. در این بازدید، علاوه بر مسائل عمرانی و خدماتی، موضوع مرمت بناهای تاریخی و تقویت زیرساختهای گردشگری روستایی نیز مطرح شد.
این رویکرد از آن جهت اهمیت دارد که بخشی از میراث فرهنگی دماوند در روستاها و بافتهای قدیمی پراکنده است. حفاظت از این آثار بدون توجه به وضعیت سکونت، زیرساخت، اقتصاد محلی و مشارکت اهالی امکانپذیر نیست.
روستای بولان نیز در گزارشهای مربوط به ارزیابی ظرفیتهای گردشگری منطقه مورد توجه قرار گرفته است. بافت قدیمی، چشماندازهای طبیعی، پوشش گیاهی و سابقه تاریخی آن از ظرفیتهایی هستند که میتوانند در برنامهریزی گردشگری روستایی مورد بررسی قرار گیرند.
چالشهای پیشروی میراث فرهنگی و گردشگری دماوند
مرمت و نگهداری بناهای تاریخی
بسیاری از آثار تاریخی در بافتهای شهری و روستایی نیازمند پایش مستمر، مرمت اصولی و تأمین اعتبار هستند.
حفاظت از محوطههای باستانی
مقابله با حفاری غیرمجاز، قاچاق اشیای تاریخی، تخریب بناها و تعرض به حریم آثار، از مسائل مهم حفاظت میراث فرهنگی شهرستان است.
توسعه متوازن گردشگری
توسعه اقامتگاههای بومگردی، مسیرهای دسترسی، خدمات گردشگری و معرفی جاذبههای مناطق روستایی، نیازمند برنامهریزی و سرمایهگذاری است.
تقویت اقتصاد صنایعدستی
حمایت از هنرمندان، آموزش مهارتها، ایجاد بازارچههای فروش و فراهم کردن امکان عرضه مستمر محصولات محلی، برای پایداری این فعالیتها اهمیت دارد.
جایگاه این پرونده در آرشیو شخصیتها
پرونده علی افضلی در آرشیو شخصیتهای چراغ شرق با هدف ثبت فعالیتهای مرتبط با حفاظت از میراث تاریخی، توسعه گردشگری و حمایت از صنایعدستی شهرستان دماوند ایجاد شده است.
اهمیت این پرونده تنها به مسئولیت اداری او محدود نیست؛ آثار تاریخی، بافتهای قدیمی، ظرفیتهای طبیعی و مهارتهای بومی، بخشی از سرمایه فرهنگی و اقتصادی دماوند هستند که حفاظت و معرفی آنها به نسلهای آینده اهمیت دارد.
این پرونده با انتشار اطلاعات جدید درباره مرمت آثار، وضعیت بناهای تاریخی، توسعه گردشگری روستایی و فعالیت هنرمندان صنایعدستی بهروزرسانی خواهد شد.
توضیح آرشیوی: آمار ۱۶۰ اثر تاریخی، ۸۲ اثر ثبت ملی، پنج روستای هدف گردشگری و ۵۸۱ فعال صنایعدستی، مربوط به اظهارات منتشرشده در مرداد ۱۴۰۴ است. عملیات مرمت برج شیخ شبلی در آبان ۱۴۰۴ به پایان رسیده است. برنامههای توسعه بومگردی و بازدیدهای روستایی نیز بهعنوان موضوعات مطرحشده و در حال پیگیری ثبت شدهاند، نه پروژههای تکمیلشده. اقدامات ادارات و دستگاههای همکار نیز بهعنوان عملکرد شخصی رئیس اداره معرفی نشدهاند.
آخرین بازبینی اطلاعات: آبان ۱۴۰۵
