اخبار دماوند - چراغ شرق – دماوند: مانور زلزله با مشارکت ستاد مدیریت بحران شهرستان دماوند و حضور نیروهای امدادی، انتظامی و خدماترسان برگزار شد؛ عملیاتی میدانی که در آن، قطع زیرساختهای شهری، مهار آتشسوزی، جستوجو و نجات مصدومان از زیر آوار و انتقال آنها به بخش تریاژ تمرین شد.
این مانور با دستور فرماندار شهرستان دماوند آغاز شد و دستگاههای حاضر، متناسب با وظایف تعیینشده، سناریوهای امداد و نجات و مدیریت شرایط اضطراری را اجرا کردند. هدف اعلامشده از برگزاری این عملیات، سنجش آمادگی دستگاهها، افزایش هماهنگی بینبخشی و کاهش خسارات احتمالی ناشی از زمینلرزه بود.
قطع زیرساختها و مهار آتشسوزی در سناریوی زلزله
در آغاز عملیات فرضی، ادارات گاز، برق، آب و مخابرات برای پیشگیری از خطرات ثانویه، قطع جریانها و خدمات زیرساختی در منطقه حادثهدیده را در دستور کار قرار دادند.
این اقدام یکی از بخشهای مهم مدیریت بحران پس از زلزله است؛ زیرا آسیب به شبکه گاز، برق و آب میتواند خطراتی مانند آتشسوزی، برقگرفتگی، نشت گاز و اختلال در عملیات امدادی ایجاد کند. قطع یا ایمنسازی زیرساختها باید با هماهنگی نیروهای مسئول و بر اساس شرایط واقعی حادثه انجام شود تا از ایجاد خطرهای تازه جلوگیری شود.
همزمان، نیروهای آتشنشانی در محل حاضر شدند و عملیات مهار آتشسوزی در دو واحد مسکونی را اجرا کردند. پس از مهار آتش و باز شدن مسیر، امکان ورود تیمهای امدادی جمعیت هلال احمر فراهم شد.
جستوجو و نجات؛ از آواربرداری تا انتقال مصدومان
تیمهای عملیاتی جمعیت هلال احمر شهرستان دماوند در بخشهای مختلف مانور حضور داشتند. این تیمها شامل ارزیابی، جستوجو و نجات، آنست یا سگهای تجسس، تریاژ، اسکان اضطراری و تیم سحر بودند.
بر اساس گزارش منتشرشده از این عملیات، تیم امداد و نجات موفق شد دو مصدوم فرضی را از زیر آوار خارج و به چادر تریاژ منتقل کند. همچنین تیم آنست با استفاده از سگهای زندهیاب، محل حضور یک مصدوم دیگر را شناسایی کرد. این مصدوم نیز پس از عملیات رهاسازی توسط تیم جستوجو، برای دریافت خدمات اولیه به محل تریاژ انتقال یافت.
در ادامه، مصدومان پس از ارزیابی اولیه و دریافت اقدامات پیشبیمارستانی، برای انتقال به مراکز درمانی به عوامل اورژانس تحویل داده شدند.
اجرای چنین سناریوهایی به نیروهای امدادی کمک میکند تا مراحل شناسایی مصدومان، دسترسی ایمن به افراد گرفتار، اولویتبندی درمان و انتقال به مراکز درمانی را در شرایط شبیهسازیشده تمرین کنند. با این حال، ارزیابی واقعی اثربخشی مانور به شاخصهایی مانند زمان واکنش، کیفیت ارتباطات، رعایت ایمنی، رفع گلوگاههای عملیاتی و ثبت نواقص شناساییشده نیز نیاز دارد.
تابآوری دماوند؛ هماهنگی دستگاهها بهاندازه تجهیزات اهمیت دارد
دماوند به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرارگیری در پهنهای لرزهخیز، به برنامهریزی مستمر برای مقابله با حوادث طبیعی نیاز دارد. در چنین شرایطی، آمادگی مدیریت بحران صرفاً به در اختیار داشتن خودروهای امدادی، تجهیزات آواربرداری یا نیروهای تخصصی محدود نمیشود؛ هماهنگی میان دستگاهها، دسترسی به اطلاعات دقیق و امکان برقراری ارتباط در شرایط قطع برق یا اختلال شبکه نیز نقش تعیینکنندهای دارد.
در یک زمینلرزه واقعی، ممکن است چندین منطقه بهطور همزمان آسیب ببینند، مسیرهای دسترسی مسدود شوند و شبکههای ارتباطی یا خدمات شهری از کار بیفتند. بنابراین، مانور زمانی بیشترین ارزش عملیاتی را خواهد داشت که علاوه بر اجرای سناریوهای از پیش تعیینشده، توان دستگاهها برای مواجهه با اختلالهای پیشبینینشده نیز بررسی شود.
توصیههای چراغ شرق برای ارتقای آمادگی مدیریت بحران
برای تبدیل تجربه این مانور به آمادگی پایدار، چند اقدام میتواند در دستور کار دستگاههای مسئول قرار گیرد:
۱. انتشار گزارش ارزیابی پس از مانور: اعلام نقاط قوت، کاستیها، زمان واکنش تیمها و اقدامهای اصلاحی، امکان سنجش پیشرفت آمادگی شهرستان را فراهم میکند. صرف اعلام موفقیت عملیات، بدون انتشار شاخصهای ارزیابی، تصویر کاملی از میزان آمادگی ارائه نمیدهد.
۲. تمرین قطع ارتباطات و اختلال زیرساختی: لازم است در مانورهای بعدی، سناریوهایی مانند قطع برق، اختلال تلفن همراه، مسدود شدن راهها و دشواری دسترسی به مناطق آسیبدیده نیز آزمایش شوند.
۳. تقویت هماهنگی میان دستگاههای امدادی: تعیین مسئولیتها، مسیرهای ارتباطی جایگزین و سازوکار تبادل اطلاعات میان آتشنشانی، هلال احمر، اورژانس، پلیس و شرکتهای خدماترسان میتواند از موازیکاری و تأخیر در عملیات جلوگیری کند.
۴. توجه به آمادگی محلهها و خانوارها: آموزش شهروندان درباره پناهگیری هنگام زلزله، قطع ایمن جریان گاز در صورت امکان و نبود خطر، آمادهسازی کیف اضطراری و تعیین محل ملاقات اعضای خانواده پس از حادثه، باید در کنار مانورهای سازمانی دنبال شود. در شرایط خطر، شهروندان نباید برای قطع تأسیسات یا نجات مصدومان خود را در معرض خطر قرار دهند.
۵. توجه ویژه به گروههای آسیبپذیر: برنامههای آمادگی باید نیازهای سالمندان، افراد دارای معلولیت، کودکان و بیمارانی را که به دارو یا تجهیزات پزشکی وابستهاند، در نظر بگیرد. برنامه تخلیه و اسکان اضطراری بدون توجه به این گروهها ممکن است در عمل با مشکلات جدی روبهرو شود.
مانور زمانی موفق است که به اصلاح برنامهها منجر شود
برگزاری مانور زلزله در دماوند فرصتی برای تمرین همکاری دستگاههای اجرایی، امدادی و خدماترسان است؛ اما نتیجه نهایی چنین تمرینهایی باید فراتر از اجرای موفق سناریو باشد. ثبت خطاها، اصلاح برنامههای عملیاتی، تأمین تجهیزات موردنیاز و تکرار تمرینها در شرایط متنوع، مسیر تبدیل آمادگی مقطعی به تابآوری پایدار را هموار میکند.
چراغ شرق تأکید میکند که آمادگی در برابر زلزله مسئولیتی مشترک میان نهادهای مدیریت بحران و شهروندان است. استمرار آموزش عمومی، شفافیت در ارزیابی مانورها و پیگیری نواقص شناساییشده میتواند به افزایش آمادگی شهرستان دماوند و کاهش آسیبهای احتمالی در حوادث آینده کمک کند.




