اخبار دماوند – در نشست انجمن کتابخانههای عمومی دماوند، بر ضرورت توسعه فرهنگ مطالعه، صیانت از هویت فرهنگی، تدوین اطلس فرهنگی و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و نهادهای فرهنگی تأکید شد.
اخبار دماوند - نشست انجمن کتابخانههای عمومی شهرستان دماوند با محوریت بررسی راهکارهای تقویت زیرساختهای فرهنگی و توسعه فرهنگ کتابخوانی، به ریاست آرمودیانمقدم، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرماندار دماوند و با حضور جمعی از مسئولان و فرهیختگان در سالن جلسات شهید رجایی فرمانداری برگزار شد.
این نشست در راستای تأکیدات اسماعیل حیدریآزاد، فرماندار شهرستان دماوند، بر ضرورت توجه به زیرساختهای فرهنگی و گسترش فرهنگ مطالعه برگزار شد و طی آن، مجموعهای از مسائل مرتبط با وضعیت فرهنگی شهرستان، تحولات اجتماعی و جمعیتی، نقش کتابخانههای عمومی و ضرورت برنامهریزی هماهنگ میان دستگاههای مسئول مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
یکی از محورهای اصلی این نشست، بررسی جایگاه کتاب و کتابخوانی در ارتقای سطح آگاهی عمومی و تقویت بنیانهای فرهنگی جامعه بود؛ موضوعی که با گسترش ابزارهای ارتباطی و تغییر الگوهای دسترسی به اطلاعات، بیش از گذشته به برنامهریزی هدفمند و مستمر نیاز دارد.
کتابخانهها؛ زیرساختی فراتر از محل نگهداری کتاب
آرمودیانمقدم در این نشست، ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و گرامیداشت هفته بسیج دانشآموزی، کتابخوانی را یکی از پایههای اساسی ارتقای آگاهی عمومی و تقویت مصونیت فرهنگی جامعه دانست و بر ضرورت توجه جدی دستگاههای اجرایی به این حوزه تأکید کرد.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرماندار دماوند با اشاره به گسترش فضای مجازی و ابزارهای نوین ارتباطی اظهار داشت: بهرهگیری از فناوریهای جدید در زندگی امروز اجتنابناپذیر است، اما این روند نباید به حاشیهرفتن جایگاه کتاب و مطالعه عمیق منجر شود؛ چراکه کتاب همچنان یکی از مهمترین بسترهای انتقال دانش، شکلگیری اندیشه و تعمیق تفکر در جامعه است.
از این منظر، کتابخانههای عمومی میتوانند نقشی فراتر از فراهمکردن امکان دسترسی به منابع مطالعاتی داشته باشند و به مراکزی برای تعامل فرهنگی، فعالیتهای آموزشی، ترویج مطالعه و تقویت ارتباط میان نسلهای مختلف تبدیل شوند. تحقق چنین نقشی، مستلزم آن است که فعالیت کتابخانهها به برنامههای مناسبتی و مقطعی محدود نماند و در قالب برنامهای مستمر و متناسب با نیازهای جامعه دنبال شود.
ضرورت عبور از برنامههای مقطعی و تشریفاتی
یکی دیگر از موضوعات مورد تأکید در این نشست، ضرورت تدوین برنامههای منظم و سالانه برای فعالیتهای فرهنگی بود.
آرمودیانمقدم با تأکید بر پرهیز از فعالیتهای مقطعی و تشریفاتی، خواستار آن شد که مدیران و متولیان فرهنگی با برخورداری از برنامهای مدون، زمینه جریانیافتن فرهنگ کتابخوانی در زندگی اجتماعی مردم را فراهم کنند.
بر این اساس، ترویج مطالعه نیازمند استمرار فعالیتها، شناسایی گروههای مختلف مخاطب و طراحی برنامههایی متناسب با شرایط اجتماعی و فرهنگی شهرستان است. دانشآموزان، نوجوانان، جوانان، خانوادهها و سایر گروههای اجتماعی هر یک نیازها و علایق مطالعاتی متفاوتی دارند و توجه به این تفاوتها میتواند اثربخشی برنامههای فرهنگی را افزایش دهد.
همچنین هماهنگی میان کتابخانههای عمومی، مراکز آموزشی، نهادهای فرهنگی و سایر دستگاههای مرتبط، از جمله موضوعاتی است که میتواند از پراکندگی فعالیتها جلوگیری کند و ظرفیتهای موجود را در مسیر اهداف مشترک قرار دهد.
مهاجرپذیری دماوند و ضرورت تدوین اطلس فرهنگی
بخش دیگری از مباحث نشست به تحولات جمعیتی شهرستان دماوند اختصاص داشت. آرمودیانمقدم با اشاره به مهاجرپذیری و تنوع قومیتی این شهرستان، بر ضرورت توجه دستگاههای فرهنگی و آموزشی به پیامدهای اجتماعی و فرهنگی این تحولات تأکید کرد.
تغییرات جمعیتی میتواند بر نیازهای آموزشی، فرهنگی و اجتماعی مناطق مختلف شهرستان تأثیر بگذارد. از این رو، برنامهریزی فرهنگی بدون شناخت دقیق ترکیب جمعیتی، ویژگیهای اجتماعی، ظرفیتهای بومی و نیازهای گروههای مختلف، ممکن است با محدودیتهایی در اجرا و اثربخشی روبهرو شود.
در همین زمینه، معاون فرماندار دماوند تشکیل هیئتهای اندیشهورز و تدوین اطلس فرهنگی شهرستان را از جمله اقدامات ضروری دانست و بر لزوم تهیه سند راهبردی متناسب با شرایط و ویژگیهای دماوند تأکید کرد.
اطلس فرهنگی میتواند با گردآوری و تحلیل اطلاعات مرتبط با ظرفیتها، ویژگیها، نیازها و مسائل فرهنگی مناطق مختلف، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر و هدفمندتر باشد. همچنین تدوین سند راهبردی فرهنگی میتواند به تعیین اولویتها، مشخصشدن مسیر فعالیت دستگاهها و هماهنگی بیشتر میان برنامههای فرهنگی کمک کند.
همافزایی شهرها و بخشهای شهرستان؛ راهکاری برای کاهش موازیکاری
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرماندار دماوند در بخش پایانی سخنان خود، با تأکید بر ضرورت پرهیز از موازیکاری و نگاه جزیرهای در امور فرهنگی، خواستار استفاده هماهنگ از ظرفیت شهرها و بخشهای مختلف شهرستان شد.
به گفته وی، دماوند، رودهن، آبسرد، کیلان و آبعلی هر یک از ظرفیتها و ویژگیهای اجتماعی و فرهنگی خاص خود برخوردارند و بهرهگیری از این توانمندیها میتواند به اجرای برنامههای گستردهتر و اثربخشتر در سطح شهرستان منجر شود.
هماهنگی میان نهادهای فرهنگی و استفاده از تجربهها و امکانات موجود در مناطق مختلف، از جمله راهکارهایی است که میتواند مانع تکرار فعالیتهای مشابه و پراکنده شود. در چنین رویکردی، برنامهریزی فرهنگی بهجای تمرکز بر فعالیتهای جداگانه هر دستگاه، بر شناسایی نیازهای مشترک و استفاده بهینه از ظرفیتهای شهرستان استوار خواهد بود.
آرمودیانمقدم همچنین با اشاره به قرارگرفتن در آستانه هفته کتاب و کتابخوانی، بر ضرورت بهرهگیری از این فرصت برای اجرای برنامههای فرهنگی اثربخش تأکید کرد.
از طرح موضوع تا تحقق برنامههای عملیاتی
محورهای مطرحشده در نشست انجمن کتابخانههای عمومی دماوند، مجموعهای از موضوعات مهم در حوزه مدیریت فرهنگی شهرستان را در بر میگیرد؛ از تقویت جایگاه کتابخانهها و توسعه فرهنگ مطالعه گرفته تا شناخت تحولات جمعیتی، تدوین اطلس فرهنگی و ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مسئول.
با این حال، تحقق اهداف مطرحشده به تبدیل این مباحث به برنامههای مشخص، تعیین مسئولیت دستگاهها، زمانبندی اقدامات و ارزیابی نتایج وابسته است. تدوین سند راهبردی فرهنگی نیز زمانی میتواند به ابزاری مؤثر برای مدیریت فرهنگی شهرستان تبدیل شود که بر پایه اطلاعات دقیق و شناخت واقعبینانه از شرایط شهرها و بخشهای مختلف تنظیم و در عمل دنبال شود.
نشست انجمن کتابخانههای عمومی شهرستان دماوند در همین چارچوب برگزار شد و ضرورت توجه هماهنگ به زیرساختهای فرهنگی، توسعه کتابخوانی و برنامهریزی متناسب با تحولات اجتماعی و جمعیتی را مورد تأکید قرار داد.




