اخبار دماوند - اخبار دماوند – عملیات قلعوقمع ساختوسازها در دو منطقه شهرستان دماوند با دستور دادستان و در چارچوب قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها انجام شد؛ اقدامی که بار دیگر ضرورت نظارت بر تغییر کاربری زمینهای کشاورزی، بررسی وضعیت حقوقی املاک و آگاهی خریداران از ضوابط قانونی ساختوساز را مورد توجه قرار میدهد.
در جریان عملیات انجامشده در روستای هاشمک و منطقه سفیدکمر شهرستان دماوند، ۳۱۲ مورد ساختوساز و تغییر کاربری غیرمجاز قلعوقمع و تخریب شد. این عملیات با دستور دادستان شهرستان دماوند و در چارچوب تبصره ۲ ماده ۱۰ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها صورت گرفت؛ قانونی که برای مقابله با تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی، سازوکارهای نظارتی و اجرایی مشخصی در نظر گرفته است.
بر اساس گزارش منتشرشده، این اقدام در پی گشت مشترک تخصصی یگان حفاظت امور اراضی جهاد کشاورزی و یگان حفاظت منابع طبیعی شهرستان دماوند انجام شد. هدف اعلامشده از این عملیات، صیانت از اراضی ملی و کشاورزی، جلوگیری از تضییع حقوق بیتالمال و مقابله با ساختوسازهایی بود که بدون رعایت ضوابط قانونی در این مناطق انجام شدهاند.
تخریب ۳۱۲ مورد ساختوساز و تغییر کاربری در دو محدوده شهرستان، موضوعی فراتر از یک عملیات اجرایی مقطعی است و توجه به ابعاد مختلف حفاظت از زمین، نظارت بر ساختوساز و ضرورت بررسی مجوزهای قانونی پیش از خریدوفروش املاک را یادآوری میکند.
هاشمک و سفیدکمر؛ موضوع حفاظت از اراضی در دماوند
شهرستان دماوند به دلیل برخورداری از زمینهای کشاورزی، باغها و اراضی برخوردار از ظرفیت تولید محصولات کشاورزی، با ضرورت حفاظت از این منابع روبهرو است. در چنین شرایطی، نحوه استفاده از زمین و رعایت مقررات مربوط به کاربری آن، از موضوعات مهم در مدیریت محلی و نظارت بر توسعه ساختوسازها به شمار میرود.
زمینهای کشاورزی صرفاً قطعاتی برای خریدوفروش یا احداث بنا نیستند؛ این اراضی میتوانند در تولید محصولات غذایی، پشتیبانی از فعالیت باغداری و کشاورزی، حفظ چشمانداز طبیعی و تداوم فعالیتهای اقتصادی روستایی نقش داشته باشند. از همین رو، تغییر نحوه استفاده از این زمینها باید در چارچوب قوانین و ضوابط مربوط انجام شود.
در مواردی که زمین زراعی یا باغ بدون طی مراحل قانونی به محلی برای احداث بنا یا ایجاد مستحدثات تبدیل شود، موضوع میتواند مشمول مقررات مربوط به تغییر کاربری غیرمجاز قرار گیرد. تشخیص وضعیت هر زمین و نوع اقدام انجامشده نیز باید بر اساس ضوابط قانونی و بررسی مراجع مسئول صورت بگیرد.
عملیات اخیر در هاشمک و سفیدکمر، بر اساس گزارش منتشرشده، در همین چارچوب انجام شده است. با این حال، درباره جزئیات هر یک از ۳۱۲ مورد، از جمله نوع مستحدثات، مساحت اراضی درگیر و میزان تخریب در هر منطقه، اطلاعات تفکیکی در گزارش اولیه ارائه نشده است.
قانون درباره تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی چه میگوید؟
قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها یکی از مبانی قانونی مقابله با تبدیل غیرمجاز زمینهای کشاورزی به کاربریهای دیگر است. هدف این قانون، ایجاد محدودیتهای قانونی برای تغییر کاربری اراضی مشمول آن و حفاظت از زمینهایی است که برای فعالیتهای کشاورزی و باغداری مورد استفاده قرار میگیرند.
مطابق ماده ۱۰ این قانون، تغییر کاربری غیرمجاز، از جمله ایجاد بنا و اقداماتی که طبق ضوابط قانونی تغییر کاربری محسوب میشوند، در صورت انجام بدون مجوز لازم، میتواند مشمول پیگیری قانونی قرار گیرد. این ماده همچنین وظایفی را برای مأموران جهاد کشاورزی در زمینه توقف عملیات غیرمجاز و گزارش موضوع به مراجع ذیصلاح تعیین کرده است.
تبصره ۲ ماده ۱۰ نیز نحوه برخورد با بناها و مستحدثات غیرمجاز را در چارچوب مقرر قانونی مورد توجه قرار میدهد. بر اساس متن این تبصره، مأموران جهاد کشاورزی با حضور نماینده دادسرا و در مناطقی که دادسرا وجود ندارد، با حضور نماینده دادگاه محل و پس از تنظیم صورتجلسه، نسبت به قلعوقمع بنا و مستحدثات و اعاده وضعیت زمین به حالت اولیه اقدام میکنند. <Cite refs={[“turn585045search0″,”turn585045search8”]}/>
اهمیت این مقررات در آن است که حفاظت از اراضی کشاورزی تنها به شناسایی تخلف محدود نمیشود؛ بلکه سازوکار قانونی برای برخورد با موارد مشمول قانون نیز پیشبینی شده است. در عین حال، تشخیص شمول قانون، نحوه اجرای آن و رعایت الزامات قانونی باید متناسب با شرایط هر پرونده انجام شود.
بنابراین، صرف خرید یک قطعه زمین یا در اختیار داشتن مدارک معامله، بهتنهایی به معنای برخورداری از مجوز تغییر کاربری یا حق احداث هر نوع بنا نیست. خریدار باید وضعیت قانونی زمین و ضوابط حاکم بر آن را پیش از هرگونه اقدام بررسی کند.
چرا خرید زمین بدون بررسی مجوزها میتواند پرریسک باشد؟
یکی از مهمترین پیامهای عملیات اخیر برای شهروندان، ضرورت دقت در خریدوفروش زمینهایی است که وضعیت کاربری و امکان ساختوساز در آنها بهروشنی مشخص نشده است.
در معاملات زمین، ممکن است خریدار با قطعهای روبهرو شود که از نظر موقعیت، قیمت یا چشمانداز، گزینهای مناسب برای سرمایهگذاری یا ساخت یک بنای شخصی به نظر برسد؛ اما این ویژگیها بهتنهایی وضعیت قانونی ملک را روشن نمیکنند. آنچه اهمیت دارد، بررسی مدارک و اطمینان از انطباق نوع استفاده موردنظر با ضوابط قانونی است.
برای نمونه، کشاورزی بودن یک زمین، قرار گرفتن آن در محدودهای دارای ساختوساز یا مشاهده بناهای دیگر در اطراف آن، لزوماً به معنای مجاز بودن احداث ساختمان جدید نیست. وضعیت هر قطعه باید بر اساس موقعیت قانونی، نوع کاربری، ضوابط مربوط و مجوزهای معتبر آن بررسی شود.
همچنین نباید میان مالکیت زمین و مجاز بودن تغییر کاربری آن تفاوتی نادیده گرفته شود. مالکیت یک ملک، بهخودیخود تمام محدودیتهای قانونی مربوط به نحوه استفاده از آن را از بین نمیبرد. به همین دلیل، تصمیمگیری درباره خرید زمین با هدف ساختوساز باید پس از بررسی دقیق وضعیت حقوقی و کاربری انجام شود.
هشدار یگان حفاظت جهاد کشاورزی شهرستان دماوند نیز بر همین موضوع تأکید دارد. این یگان از شهروندان خواسته است پیش از هرگونه معامله زمین، از قانونی بودن وضعیت کاربری و مجوزهای مربوط اطمینان حاصل کنند.
خریداران زمین پیش از معامله چه مواردی را بررسی کنند؟
بررسی وضعیت زمین پیش از معامله میتواند به کاهش خطر اختلافات حقوقی و زیانهای مالی کمک کند. این بررسی باید فراتر از بازدید حضوری، مشاهده دیوارکشی یا اعتماد به گفتههای فروشنده باشد.
نخستین موضوع، مشخص شدن وضعیت ثبتی و مدارک مالکیت زمین است. خریدار باید اطمینان پیدا کند که مدارک ارائهشده با مشخصات قطعه مورد معامله مطابقت دارند و وضعیت حقوقی ملک بهدرستی روشن شده است.
موضوع دوم، بررسی نوع کاربری زمین و محدودیتهای قانونی مربوط به آن است. زمینهای کشاورزی و باغها ممکن است مشمول ضوابط ویژهای باشند که نوع استفاده از آنها را محدود میکند. ازاینرو، پیش از خرید با هدف ساخت بنا، باید از مراجع ذیصلاح درباره امکان قانونی انجام این کار استعلام گرفت.
موضوع سوم، بررسی اعتبار و دامنه مجوزهای ارائهشده است. وجود یک مجوز یا مدرک اداری، بدون بررسی موضوع، محدوده و اعتبار آن، لزوماً به معنای مجاز بودن هرگونه ساختوساز نیست. همچنین باید روشن شود که مجوز احتمالی دقیقاً برای همان قطعه و همان نوع فعالیت صادر شده است.
در نهایت، بهتر است خریدار پیش از پرداخت وجه یا امضای قرارداد، در صورت وجود ابهام درباره وضعیت زمین، از مشاوره حقوقی تخصصی استفاده کند و پاسخ استعلامهای ضروری را از مراجع مسئول دریافت کند. این اقدامات میتواند از تصمیمگیری بر پایه اطلاعات ناقص یا وعدههای غیرقابل اتکا جلوگیری کند.
مسئولیت دستگاههای نظارتی در پیشگیری از ساختوساز غیرمجاز
مقابله با ساختوساز غیرمجاز تنها به تخریب بناهای ایجادشده محدود نمیشود. شناسایی بهموقع تخلف، پایش مستمر اراضی، اطلاعرسانی عمومی و هماهنگی میان دستگاههای مسئول نیز در پیشگیری از گسترش این پدیده اهمیت دارد.
بر اساس گزارش مربوط به عملیات هاشمک و سفیدکمر، گشت مشترک یگان حفاظت امور اراضی جهاد کشاورزی با همکاری یگان حفاظت منابع طبیعی شهرستان دماوند در اجرای این اقدام نقش داشته است. همکاری میان دستگاههای مسئول میتواند به شناسایی موارد مشمول پیگیری قانونی و انجام اقدامات نظارتی در محدوده وظایف هر دستگاه کمک کند.
در کنار اقدامات اجرایی، آگاهیرسانی به شهروندان نیز اهمیت دارد. اگر خریداران زمین پیش از معامله از محدودیتهای قانونی کاربری اطلاع داشته باشند و فروشندگان نیز اطلاعات صحیح و مستند درباره وضعیت ملک ارائه کنند، زمینه تصمیمگیری آگاهانهتر فراهم میشود.
از سوی دیگر، تداوم پایش و پیگیری موارد مشکوک به تغییر کاربری غیرمجاز، در کنار رسیدگی به گزارشهای مردمی از مسیرهای قانونی، میتواند به شناسایی زودهنگام تخلفات کمک کند. چنین رویکردی بهجای تمرکز صرف بر تخریب پس از احداث بنا، بر پیشگیری و جلوگیری از گسترش تخلف نیز تأکید دارد.
البته میزان اثربخشی این اقدامات را باید با اطلاعاتی مانند روند شناسایی تخلفات، تکرار موارد در مناطق مختلف و وضعیت اراضی پس از اجرای مقررات ارزیابی کرد؛ اطلاعاتی که در گزارش اولیه مربوط به عملیات اخیر ارائه نشده است.
تخریب بناها و ضرورت بازگشت زمین به وضعیت قانونی
یکی از نکات مهم در موضوع قلعوقمع ساختوسازهای غیرمجاز، وضعیت زمین پس از اجرای عملیات است. مطابق تبصره ۲ ماده ۱۰ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، اعاده وضعیت زمین به حالت اولیه نیز در کنار قلعوقمع بنا و مستحدثات مورد توجه قرار گرفته است. <Cite refs={[“turn585045search0″,”turn585045search10”]}/>
این موضوع نشان میدهد که مسئله صرفاً برداشتن یک سازه نیست؛ بلکه حفاظت از کاربری قانونی زمین و جلوگیری از استمرار آثار تغییر کاربری نیز اهمیت دارد. با این حال، وضعیت عملی هر زمین پس از تخریب به شرایط آن، نوع عملیات انجامشده و الزامات قانونی مربوط بستگی دارد.
در اراضی کشاورزی، حفظ قابلیت بهرهبرداری و جلوگیری از تبدیل مستمر زمین به کاربریهای ناسازگار با ضوابط قانونی، از جمله موضوعاتی است که در مدیریت و حفاظت این منابع باید مورد توجه قرار گیرد.
در گزارش منتشرشده درباره هاشمک و سفیدکمر، جزئیاتی درباره مساحت زمینهای مشمول عملیات، میزان بازگشت اراضی به وضعیت پیشین یا برنامههای بعدی برای پایش این محدودهها اعلام نشده است. انتشار اطلاعات تکمیلی در این زمینه میتواند تصویر روشنتری از ابعاد اجرایی عملیات ارائه دهد.
هشدار جهاد کشاورزی دماوند؛ برخورد قانونی ادامه دارد
یگان حفاظت جهاد کشاورزی شهرستان دماوند در پایان گزارش خود، با هشدار درباره خریدوفروش اراضی فاقد مجوز، از شهروندان خواسته است پیش از انجام معامله، وضعیت قانونی کاربری و مجوزهای مربوط به زمین را بررسی کنند.
در این گزارش همچنین بر برخورد قانونی با ساختوسازهای غیرمجاز و ادامه گشتهای مشترک تأکید شده است. این هشدار در شرایطی مطرح میشود که تصمیمگیری درباره خرید زمین، بهویژه با هدف احداث بنا، نیازمند توجه همزمان به مدارک مالکیت، ضوابط کاربری و مجوزهای معتبر است.
برای شهروندان، پیام اصلی روشن است: پیش از خرید زمین، نباید صرفاً به قیمت، موقعیت جغرافیایی، ظاهر قطعه یا وعده امکان ساختوساز توجه کرد. بررسی وضعیت قانونی ملک و دریافت اطلاعات از مراجع ذیصلاح، بخش ضروری یک معامله آگاهانه است.
حفاظت از اراضی کشاورزی؛ مسئولیتی فراتر از یک عملیات تخریب
قلعوقمع ۳۱۲ مورد ساختوساز و تغییر کاربری غیرمجاز در هاشمک و سفیدکمر دماوند، بار دیگر موضوع حفاظت از اراضی کشاورزی و رعایت ضوابط قانونی در ساختوساز را در کانون توجه قرار داده است.
این عملیات، بر اساس گزارش منتشرشده، با دستور دادستان شهرستان دماوند و در پی گشت مشترک یگان حفاظت امور اراضی جهاد کشاورزی و یگان حفاظت منابع طبیعی انجام شده است. مقامهای مسئول نیز بر استمرار نظارت و برخورد قانونی با موارد غیرمجاز تأکید کردهاند.
با وجود این، حفاظت پایدار از زمینهای کشاورزی به مجموعهای از اقدامات نیاز دارد؛ از نظارت و اجرای قانون گرفته تا اطلاعرسانی دقیق، بررسی مجوزها پیش از معامله و افزایش آگاهی عمومی درباره محدودیتهای قانونی کاربری زمین.
در این میان، آگاهی خریداران و مالکان میتواند نقش مهمی در پیشگیری از زیانهای احتمالی و کاهش زمینه بروز تخلفات داشته باشد. بررسی دقیق وضعیت زمین پیش از معامله، نهتنها اقدامی برای حفظ منافع شخصی خریدار، بلکه راهی برای جلوگیری از تصمیمهایی است که ممکن است به تخریب بنا، اختلافات حقوقی و از دست رفتن سرمایه منجر شود.
چراغ شرق – پایگاه خبری تحلیلی دماوند و شرق استان تهران
این گزارش بر پایه اطلاعات منتشرشده درباره عملیات هاشمک و سفیدکمر و مقررات مرتبط با حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها تنظیم شده است. جزئیات تفکیکی مربوط به ۳۱۲ مورد اعلام نشده است.




