اخبار دماوند – رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی شهرستان دماوند با تأکید بر نقش مراکز فرهنگی در افزایش آگاهی و آرامش اجتماعی، شناسایی و حمایت از نویسندگان بومی را از مهم‌ترین مأموریت‌های این مجموعه دانست و از مؤلفان و ناشران منطقه خواست آثار خود را به کتابخانه‌های عمومی شهرستان اهدا کنند.
آیین رونمایی از کتاب «اذان»، تازه‌ترین اثر مکتوب مهرداد علیجانی، با حضور جمعی از مسئولان، فرهیختگان و اهالی قلم در شهرستان دماوند برگزار شد؛ مراسمی که در آن علاوه بر معرفی این اثر، درباره جایگاه کتابخانه‌های عمومی در توسعه فرهنگی و ضرورت توجه بیشتر به ظرفیت‌های بومی شهرستان نیز سخن گفته شد.
کتابخانه‌ها فقط محل نگهداری کتاب نیستند
حسین محمدی، رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی شهرستان دماوند، در این آیین با اشاره به نقش مراکز فرهنگی در جامعه اظهار کرد که کتابخانه‌های عمومی می‌توانند بستری برای افزایش بینش، آگاهی و خودآگاهی افراد و ایجاد آرامش در جامعه فراهم کنند.
به گفته وی، توسعه فضاهای فرهنگی و ایجاد دسترسی مناسب مردم به منابع مکتوب، تنها یک اقدام عمرانی یا اداری نیست، بلکه بخشی از فرآیند ارتقای سطح فرهنگی و اجتماعی جامعه به شمار می‌رود.
محمدی با تأکید بر جایگاه کتابخانه‌های عمومی افزود که این مراکز باید علاوه بر تأمین منابع مورد نیاز اعضا و مراجعه‌کنندگان، محلی برای ارتباط میان مردم، نویسندگان، اندیشمندان و فعالان فرهنگی نیز باشند.
حمایت از نویسندگان بومی؛ یکی از مأموریت‌های اصلی کتابخانه‌ها
رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی دماوند در ادامه، شناسایی و معرفی نویسندگان بومی را یکی از رسالت‌های مهم نهاد کتابخانه‌ها عنوان کرد.
وی گفت آثار نویسندگان هر منطقه بخشی از هویت فرهنگی همان جامعه را تشکیل می‌دهد و معرفی و در دسترس قرار گرفتن این آثار می‌تواند به شناخت بهتر ظرفیت‌های فکری و فرهنگی یک شهرستان کمک کند.
محمدی با اشاره به آیین رونمایی از کتاب «اذان»، این اثر را نمونه‌ای از تولیدات فرهنگی بومی دانست که با رویکردی متفاوت به تبیین سیره، فضائل و منش حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) پرداخته است.
به گفته وی، توجه به چنین آثار و تولیداتی می‌تواند زمینه حضور پررنگ‌تر نویسندگان و صاحبان قلم در فضای فرهنگی شهرستان را فراهم کند.
دعوت از مؤلفان دماوند برای اهدای آثار به کتابخانه‌ها
یکی دیگر از محورهای سخنان رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی دماوند، ضرورت ثبت و گردآوری آثار مکتوب نویسندگان و ناشران منطقه بود.
محمدی با اشاره به سازوکار قانونی گردآوری آثار در کشور اظهار کرد که بر اساس «قانون واسپاری»، نویسندگان و ناشران موظف به تحویل تعدادی از نسخه‌های آثار منتشرشده خود به کتابخانه ملی هستند.
وی افزود این فرآیند ضمن کمک به ثبت رسمی آثار منتشرشده و ایجاد اطلاعات دقیق درباره کتاب‌ها و پدیدآورندگان آنها، در حفظ میراث مکتوب و هویت فرهنگی کشور نیز اهمیت دارد.
رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی دماوند در همین زمینه از نویسندگان، اندیشمندان و ناشران شهرستان دعوت کرد دست‌کم یک نسخه از آثار منتشرشده خود را در اختیار کتابخانه‌های عمومی منطقه قرار دهند.
او هدف از این درخواست را تکمیل بانک اطلاعاتی منابع و نویسندگان شهرستان و همچنین افزایش تنوع و غنای منابع موجود در کتابخانه‌های عمومی عنوان کرد.
یک نسخه کتاب؛ یک ردپا از هویت فرهنگی دماوند
ثبت آثار نویسندگان یک شهرستان فقط به افزایش تعداد کتاب‌های موجود در قفسه‌های کتابخانه محدود نمی‌شود. هر کتاب می‌تواند بخشی از حافظه فرهنگی یک منطقه را در خود ثبت کند؛ از تاریخ و ادبیات گرفته تا پژوهش‌های اجتماعی، مذهبی، علمی و هنری.
از این منظر، دعوت از مؤلفان دماوند برای اهدای آثار خود به کتابخانه‌های عمومی می‌تواند فرصتی برای شکل‌گیری یک آرشیو بومی از تولیدات فکری شهرستان باشد؛ آرشیوی که در سال‌های آینده می‌تواند برای پژوهشگران، دانشجویان، دانش‌آموزان و علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ منطقه ارزشمند باشد.
کتابخانه خیرساز مهندس پیمان؛ پروژه‌ای برای توسعه خدمات فرهنگی
محمدی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از پیگیری‌های فرماندار دماوند و حمایت‌های امام جمعه شهرستان، از روند رفع موانع و تکمیل پروژه کتابخانه خیرساز مهندس پیمان نیز سخن گفت.
وی ابراز امیدواری کرد با ادامه این حمایت‌ها و تسریع در روند بهره‌برداری کامل از پروژه، امکان ارائه خدمات کتابخانه‌ای مناسب‌تر به شهروندان فراهم شود.
رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی دماوند همچنین بر تجهیز این مجموعه به امکانات و تجهیزات به‌روز تأکید کرد تا خدمات ارائه‌شده با نیازهای فرهنگی و اجتماعی امروز مردم و ظرفیت‌های شهرستان تناسب بیشتری داشته باشد.
دماوند برای توسعه فرهنگی فقط به ساختمان نیاز ندارد
توسعه فرهنگی البته به ساخت ساختمان و افزایش تعداد صندلی و قفسه محدود نمی‌شود. یک کتابخانه زمانی می‌تواند به مرکز فرهنگی واقعی یک شهر تبدیل شود که نویسنده، هنرمند، پژوهشگر، دانش‌آموز، دانشجو و شهروند عادی احساس کند برای حضور و ارتباط در آنجا جایی دارد.
برگزاری نشست‌های فرهنگی، معرفی نویسندگان بومی، گفت‌وگو با اهالی هنر، رونمایی از آثار، ایجاد حلقه‌های کتاب‌خوانی و ثبت تاریخ شفاهی شهرستان، می‌تواند بخشی از این مسیر باشد.
دماوند از نظر سابقه تاریخی، ظرفیت‌های فرهنگی و حضور اهالی فرهنگ و هنر، تنها به برنامه‌های رسمی و مناسبتی محدود نیست و همین ظرفیت‌ها می‌تواند مبنای ایجاد یک شبکه فرهنگی فعال‌تر در شهرستان قرار گیرد.
یادداشت سردبیر | وقتی اساتید بزرگ ملی در دماوند زندگی می‌کنند اما دماوند از او بی‌خبر است
گاهی درباره توسعه فرهنگی دماوند آن‌قدر از کمبود امکانات، کمبود بودجه و نبود زیرساخت حرف می‌زنیم که یک سؤال ساده را فراموش می‌کنیم: آیا ما واقعاً از ظرفیت‌هایی که همین حالا در شهر داریم خبر داریم؟
در اینجا بد نیست یک تجربه را با مخاطبان «چراغ شرق» در میان بگذاریم.
یکی از چهره‌های شناخته‌شده و اثرگذار موسیقی و خوانندگی کشور، سال‌ها در دماوند و در نزدیکی کتابخانه این شهرستان زندگی می‌کرد؛ شخصیتی حتی نشست‌های منظم هفتگی با حضور هنرمندان و اهالی فرهنگ نیز در محل اقامت او برگزار می‌شد.
موضوع قابل تأمل اینجاست که، دست‌کم بر اساس آنچه ما در آن سال‌ها از نزدیک مشاهده کردیم، ارتباط معناداری میان این ظرفیت هنری و مجموعه رسمی فرهنگی شهرستان شکل نگرفته بود.
مهمانان این هنرمند عمدتاً از تهران به دماوند می‌آمدند؛ نشست‌های هنری برگزار می‌شد، چهره‌های فرهنگی و هنری رفت‌وآمد داشتند، اما این ظرفیت در برنامه رسمی فرهنگی شهرستان عملاً دیده نمی‌شد و در مراسم عمومی و برنامه‌های رسمی نیز حضور برجسته‌ای از او مشاهده نمی‌شد.
این یادداشت قرار نیست درباره یک فرد مشخص یا عملکرد یک مدیر خاص قضاوت کند. سؤال ما بزرگ‌تر از این حرف‌هاست:
چطور ممکن است یک چهره مهم فرهنگی کشور سال‌ها در یک شهرستان زندگی کند و بخش رسمی مدیریت فرهنگی آن شهرستان از این ظرفیت یا بی‌خبر باشد یا نتواند ارتباط مؤثری با آن برقرار کند؟
اگر قرار باشد کتابخانه را «محل آرامش، آگاهی و خودآگاهی جامعه» بدانیم، همان‌طور که رئیس اداره کتابخانه‌های دماوند در این مراسم مطرح کرد، آیا نباید این نگاه را از کتاب و قفسه فراتر ببریم و به آدم‌های فرهنگی، هنرمندان و سرمایه‌های انسانی شهر نیز تعمیم دهیم؟
فرهنگ را نمی‌شود فقط با افتتاح ساختمان، نصب تابلو و برگزاری مراسم رسمی ساخت.
فرهنگ، پیش از هر چیز، شبکه ارتباط انسانی است.
هنرمندی که سال‌ها در دماوند زندگی می‌کند، نویسنده‌ای که در همین شهر کتاب منتشر می‌کند، موسیقیدانی که در خانه خود نشست هنری برگزار می‌کند، پژوهشگری که تاریخ منطقه را ثبت می‌کند و معلمی که با دانش‌آموزان کار فرهنگی انجام می‌دهد، همه بخشی از سرمایه فرهنگی این شهرستان هستند؛ حتی اگر اسمشان در فهرست مدعوین یک مراسم رسمی نباشد.
شاید یکی از مهم‌ترین پرسش‌های مدیریت فرهنگی دماوند در سال‌های آینده همین باشد:
چند سرمایه فرهنگی دیگر در این شهرستان حضور دارند که هنوز کسی سراغشان نرفته است؟
و شاید پیش از آنکه بگوییم «امکانات فرهنگی نداریم»، بهتر باشد یک‌بار فهرست کنیم که چه انسان‌هایی داریم و هنوز از ظرفیتشان استفاده نکرده‌ایم.
این همان جایی است که کتابخانه، اداره فرهنگ، شهرداری، آموزش و پرورش، رسانه و دیگر نهادهای فرهنگی می‌توانند به‌جای فعالیت‌های جزیره‌ای، یکدیگر را پیدا کنند.
«چراغ شرق» معتقد است دماوند برای توسعه فرهنگی، فقط به ساختمان‌های بیشتر نیاز ندارد؛ به شناخت بهتر سرمایه‌های انسانی خودش نیاز دارد.
